Instytut Psychogeografii

Okazało się, że ostatecznie nie takie rocznice straszne, bo jednak parę toastów udało mi się szczęśliwie wychylić, i to w zacnym gronie. Bardzo ciekawie działo się zresztą w Warszawie, gdzie na Krakowskim przedmieściu i w ogóle w centrum wędrowało sporo ludzi, i rzecz wyglądała trochę tak, jakby stolica zrobiła sobie święto, a nawet kilka świąt, za plecami panujących.

Okazuje się też, że jestem wielką zwolenniczką święta państwowego 4 czerwca. Człowiek czasem latami dociera do pewnych miejsc…

Zbliża się 4 czerwca, i nawet kolega mnie ostatnio zapytał, z czym mi się ta data kojarzy (po czym szybko przeszedł do opowieści o własnym zaangazowaniu). Nie wiedziałam, co powiedzieć, co od razu zostało uznane za brak zainteresowania pytaniem. Nie wiedziałam, co odpowiedzieć, ponieważ uświadomiłam sobie, oczywiście przez lekkie łzy, bo tak mam, że jestem beksa, i polityka mnie wzrusza, że dla mnie to był dzień, od którego wiedziałam, że jakieś mętne typki nie będą mi wyciągały starego do pudła, że to dzień, po którym nie będę siedziała w dziwnych poczekalniach więzień, że to był dzień, od którego dzieci w szkole już nie będą mogły za mną wrzeszczeć, że mam ojca kryminalistę.

Kolega uznał, że mnie znudził swoją opowieścią, więc mu powiedziałam, że po prostu nie wiem, co teraz powiedzieć, i sobie poszłam. Jak tak sobie szłam, myślałam o tych wszystkich fanach i fankach liberalizmu (ze szczególnym uwzględnieniem polskich feministek prokapitalistycznych) i zastanawiałam się, dlaczego przez tyle lat na ich: “bo ty nie wiesz, co to był komunizm” nie byłam w stanie powiedzieć:” ja nie wiem? chyba się pani pomyliło”. Jak teraz pomyślę o tych wszystkich świetnie ustawionych profesorkach z dobrych profesorskich rodzin już na wstępie gwarantujących karierę, robi mi się niedobrze, i zastanawiam się, czy kiedyś zeżre mnie resentyment, czy jednak tę walkę mam już dużo za sobą.

Tak, przez mgłę, ale bardzo dobrze pamiętam, co to był komunizm. Przypominają mi o tym opowieści o pradziadku ppsowcu, który na dzień dobry dostał karę śmierci (jakimś cudem wycofaną), o jakichś bliższych i dalszych krewnych, wreszcie – bezpośrednie doświadczenia domowe, kiedy moje własne dzieciństwo orał jakiś dziwny system, z którego rozumiałam mniej więcej tyle, że czekolada to takie coś, co jest gdzie indziej.

Nie wiem, nie jestem fanką wymazywania rocznic, na swój sposób lubię pamięć, lubię żałobę, radość, obchodzenie świąt i rocznic, płakanie i dumę wymieszaną z radością.

W tym roku, choć chyba naprawdę miałabym co świętować, nie czuję się w żaden sposób zaproszona do zabawy. Nie mam wiele wspólnego z ludźmi pijącymi toasty za wolność, bo na własnej skórze widziałam jej braki również w nowym systemie. Nie chce mi się pić za dobrobyt, bo te 2,5 miliona dzieci, które nie miały śniadania, jakoś nie buduje mojego poczucia, że żyję w bogatym kraju. Ale nie chcę też wracać do czasów z jedną partią, jedną gazetą i jedną telewizją, bo lubię pluralizm.

Jak zawsze: jako kobieta nie mam kraju, bo moim domem jest cały świat?